Rượu Vang Bồ Đào Nha Đà Nẵng: Vang Port, Porto Cruz Tawny
Nói đến vang Bồ Đào Nha, người ta nhắc ngay đến Port: loại vang ngọt, ấm, 19 đến 22% cồn, làm ở thung lũng Douro và nổi tiếng ở nước Anh từ đầu thế kỷ 18. Nhưng Bồ Đào Nha còn có vang trắng Vinho Verde, vang đảo Madeira và nhiều giống nho bản địa ít gặp ở nơi khác.
Khách tìm vang Bồ Đào Nha thường muốn hiểu vang Port là gì, Ruby khác Tawny ở đâu, uống thế nào cho đúng và ăn với món gì. Tôi giới thiệu tổng quan vang Bồ Đào Nha, các vùng vang, cách làm Port, các kiểu Port, đi sâu vào chai Porto Cruz Tawny tại cửa hàng, và giải thích luôn chữ “Port cask”, “Madeira cask” hay gặp trên nhãn whisky.
Rượu vang Bồ Đào Nha là vang của quốc gia cực tây châu Âu, nổi tiếng nhất với vang Port cường hóa vùng Douro, vùng vang được bảo hộ từ năm 1756. Ngoài Port còn có Vinho Verde, Madeira và các vùng Dão, Alentejo. Tại Hải Gia Cát Đà Nẵng, Porto Cruz Tawny 400.000đ là chai Port tiêu biểu để bắt đầu.
Xem nhanh
- Rượu vang Bồ Đào Nha có gì đặc biệt?
- Bồ Đào Nha có những vùng vang nào?
- Vang Port là gì?
- Ruby, Tawny, LBV, Vintage: các kiểu Port khác nhau ra sao?
- Porto Cruz Tawny có gì đáng thử?
- Uống vang Port thế nào, mở rồi để được bao lâu?
- Vang Port ăn với món gì?
- Vang Port khác Sherry và vang thường thế nào?
- “Port cask”, “Madeira cask” trên nhãn whisky nghĩa là gì?
- Mua rượu vang Bồ Đào Nha ở Đà Nẵng tại đâu?
- Câu hỏi thường gặp
Rượu vang Bồ Đào Nha có gì đặc biệt?
Bồ Đào Nha đặc biệt vì giữ được rất nhiều giống nho bản địa và có những dòng vang không nơi nào làm giống: vang cường hóa Port vùng Douro, vang Madeira trên đảo cùng tên, vang Moscatel vùng Setúbal. Các giống nho đỏ tiêu biểu là Touriga Nacional, Tinta Roriz; giống trắng tiêu biểu là Alvarinho và Arinto. Vang được quản lý theo hệ thống DOC.
Theo Wikipedia, nghề làm vang ở Bồ Đào Nha phát triển mạnh từ thời La Mã. Vang Port nổi tiếng khắp châu Âu sau hiệp ước Methuen năm 1703, khi hàng hóa Bồ Đào Nha, trong đó có vang, được hưởng thuế nhập khẩu ưu đãi vào nước Anh. Năm 1756, dưới thời hầu tước Pombal, vùng Douro được khoanh vùng bảo hộ, trở thành một trong những vùng vang được bảo hộ sớm nhất thế giới. (Wikipedia, Port wine; Portuguese wine)
Ở Việt Nam, vang Bồ Đào Nha ít phổ biến hơn vang Pháp, Ý hay Chile, nhưng Port là dòng vang đáng biết: vị ngọt ấm, hương trái cây khô, hợp uống sau bữa ăn, làm quà, hay nhâm nhi cùng sô cô la trong những ngày se lạnh.
Bồ Đào Nha có những vùng vang nào?
Các vùng vang chính của Bồ Đào Nha gồm Vinho Verde ở tây bắc, Douro dọc thung lũng sông Douro, Dão ở vùng núi miền trung, Bairrada nổi tiếng với đất sét, Alentejo với những đồng bằng thoai thoải phía nam, Setúbal với vang Moscatel, Colares gần Lisbon và đảo Madeira. Douro là quê hương của vang Port và cũng làm nhiều vang đỏ không cường hóa.
| Vùng | Vị trí | Nổi tiếng với |
|---|---|---|
| Douro | Thung lũng sông Douro, phía bắc | Vang Port |
| Vinho Verde | Tây bắc | Vùng vang lớn với sáu tiểu vùng |
| Dão | Miền trung | Vùng vang trên núi |
| Bairrada | Miền trung | Đất sét |
| Alentejo | Phía nam | Những đồng bằng thoai thoải |
| Setúbal | Gần Lisbon | Vang ngọt Moscatel |
| Madeira | Đảo giữa Đại Tây Dương | Vang Madeira |
(Wikipedia, Portuguese wine)
Vang Port là gì?
Vang Port là vang cường hóa của thung lũng Douro, Bồ Đào Nha. Khi nho đang lên men, người ta thêm rượu nho mạnh trung tính gọi là aguardente để dừng quá trình lên men. Men chết, phần đường tự nhiên chưa kịp chuyển thành cồn được giữ lại, nên Port vừa ngọt vừa mạnh, độ cồn từ 19 đến 22%, cao hơn vang thường khoảng 13%.
Theo Wikipedia, Port dùng năm giống nho chính: Touriga Nacional, giống quý nhất nhưng khó trồng; Touriga Francesa, giống được trồng nhiều nhất; Tinta Roriz, Tinta Barroca và Tinto Cão. Vùng Douro được bảo hộ năm 1756, chỉ sau Chianti năm 1716 và Tokaj năm 1730. (Wikipedia, Port wine)
Ruby, Tawny, LBV, Vintage: các kiểu Port khác nhau ra sao?
Khác nhau ở cách ủ và thời gian ủ. Ruby là Port trẻ, ủ khoảng 2 đến 3 năm, màu đỏ tươi, vị quả đỏ. Tawny ủ lâu hơn trong thùng gỗ, tiếp xúc oxy chậm nên màu chuyển nâu vàng, hương hạt, caramel, trái cây khô. LBV và Vintage là Port của một năm thu hoạch, đậm và cao cấp hơn. Ngoài ra còn có Port trắng và Port hồng.
| Kiểu Port | Cách làm | Màu, vị |
|---|---|---|
| Ruby | Ủ ngắn, khoảng 2 đến 3 năm | Đỏ tươi, quả đỏ, trẻ trung |
| Tawny | Ủ lâu trong thùng gỗ | Nâu vàng, hạt, caramel, trái cây khô |
| LBV (Late Bottled Vintage) | Port của một năm, đóng chai muộn | Đậm, quả chín |
| Vintage | Port của năm tốt nhất, ủ thêm trong chai | Rất đậm, cao cấp, cần thời gian |
| White, Rosé | Làm từ nho trắng hoặc ngâm vỏ ngắn | Nhẹ hơn, thường uống lạnh |
Với người mới, Tawny là kiểu dễ làm quen nhất: ngọt dịu, không gắt, hương thơm ấm áp và để được lâu sau khi mở chai. (Wikipedia, Port wine)
Porto Cruz Tawny có gì đáng thử?
Porto Cruz Tawny là vang Port kiểu Tawny từ vùng Douro, phối ba giống nho Touriga Nacional, Touriga Franca và Tinta Barroca, độ cồn 19%, giá 400.000đ tại Hải Gia Cát. Rượu ngọt ấm, hương trái cây chín như việt quất, dâu, anh đào, xen nét gỗ của kiểu Tawny. Đây là chai Port giá dễ tiếp cận để làm quen dòng vang cường hóa.
Porto Cruz Tawny hợp làm quà biếu dịp Tết, Trung thu nhờ vị ngọt dễ uống với cả người lớn tuổi. Rượu cũng hợp những buổi tối trò chuyện, uống từng ly nhỏ sau bữa ăn. Vì đã mở chai vẫn giữ được khá lâu, một chai có thể dùng dần trong nhiều tuần nếu đậy kín và cất nơi mát.
| Thông tin | Porto Cruz Tawny |
|---|---|
| Loại | Vang Port cường hóa, kiểu Tawny |
| Vùng | Douro, Bồ Đào Nha |
| Giống nho | Touriga Nacional, Touriga Franca, Tinta Barroca |
| Độ cồn | 19% |
| Vị | Ngọt, ấm, trái cây chín |
| Giá | 400.000đ |
Uống vang Port thế nào, mở rồi để được bao lâu?
Port nên uống ở khoảng 15 đến 20 độ C, tức hơi mát hơn nhiệt độ phòng ở Đà Nẵng; có thể để ngăn mát tủ lạnh 15 đến 20 phút trước khi rót. Rót ly nhỏ, khoảng 60 đến 80ml, vì Port ngọt và mạnh. Port Tawny đã mở có thể giữ được nhiều tháng; Port Vintage chỉ nên uống trong vài ngày. Port trắng thì uống lạnh.
- Ly: dùng ly vang nhỏ hoặc ly chuyên cho vang tráng miệng.
- Bảo quản chai chưa mở: nơi mát, tối, nhiệt độ ổn định.
- Sau khi mở: đậy nút kín, cất nơi mát; Tawny giữ hương tốt lâu hơn vang thường rất nhiều.
- Pha chế: Port có thể dùng pha cocktail hoặc thêm đá, nhưng uống nguyên chất vẫn phổ biến nhất.
(Wikipedia, Port wine)
Vang Port ăn với món gì?
Port ngọt nên hợp món tráng miệng và đồ ăn nhẹ sau bữa: sô cô la đen, bánh nướng caramel, bánh flan, các loại hạt như óc chó, hạnh nhân, trái cây khô và phô mai đậm vị như phô mai xanh. Port Tawny với hương caramel, hạt rất hợp bánh trung thu, mứt Tết. Không nên dùng Port với món mặn chính như thịt bò hay hải sản.
| Món | Vì sao hợp với Port Tawny |
|---|---|
| Sô cô la đen, bánh brownie | Vị ngọt đắng của sô cô la cân với vị ngọt ấm của Port |
| Óc chó, hạnh nhân, hạt điều rang | Hương hạt của Tawny hòa với vị bùi |
| Phô mai xanh, phô mai cứng | Vị mặn béo của phô mai làm nổi vị ngọt |
| Bánh trung thu, mứt Tết, bánh flan | Hương caramel, trái cây khô hợp vị bánh |
Vang Port khác Sherry và vang thường thế nào?
Port và Sherry đều là vang cường hóa, nhưng khác thời điểm thêm rượu mạnh. Port thêm rượu nho mạnh khi đang lên men nên giữ được đường, vị ngọt; Sherry của vùng Jerez, Tây Ban Nha, thường được cường hóa sau khi đã lên men xong nên nhiều loại khô. Vang thường không thêm rượu mạnh, độ cồn khoảng 12 đến 14%, uống trong bữa ăn.
| Tiêu chí | Port | Sherry | Vang thường |
|---|---|---|---|
| Xuất xứ | Douro, Bồ Đào Nha | Jerez, Tây Ban Nha | Mọi nước |
| Thời điểm thêm rượu mạnh | Trong khi lên men | Sau khi lên men | Không thêm |
| Vị | Ngọt | Từ khô đến ngọt | Khô đến hơi ngọt |
| Độ cồn | 19 đến 22% | Khoảng 15 đến 20% | Khoảng 12 đến 14% |
| Thời điểm uống | Sau bữa, tráng miệng | Khai vị hoặc tráng miệng | Trong bữa ăn |
Các chai Sherry Tio Pepe, Alfonso, Sandeman được giới thiệu trong trang rượu vang Tây Ban Nha.
“Port cask”, “Madeira cask” trên nhãn whisky nghĩa là gì?
Đó là whisky hoặc rum được ủ thêm một thời gian trong thùng gỗ trước đây dùng để ủ vang Port hoặc vang Madeira của Bồ Đào Nha. Gỗ thùng còn thấm vang nên truyền cho rượu mạnh nét ngọt, trái cây khô, mứt và màu đỏ hổ phách. Đây là cách các nhà chưng cất Scotland và Việt Nam dùng để tạo hương vị riêng cho từng dòng.
Tại cửa hàng có bốn chai mang dấu ấn thùng vang Bồ Đào Nha. Balvenie 21 năm PortWood ủ thêm trong thùng Port; Balvenie 15 năm Madeira Cask ủ thêm trong thùng vang Madeira; Longrow Red 11 năm theo thông tin sản phẩm ủ 7 năm thùng Bourbon rồi 4 năm thùng Tawny Port; Sampan Rhum Cellar Series 2019 của Việt Nam ủ thùng Cognac rồi thùng Porto.
Balvenie 15 năm Madeira Cask
3.400.000đ
Speyside · 43% · single malt ủ thêm thùng vang Madeira, trái cây khô, mật ong.
Balvenie 21 năm PortWood
7.500.000đ
Speyside · single malt 21 năm ủ thêm thùng vang Port, hợp làm quà cao cấp.
Longrow Red 11 năm Tawny Port
6.100.000đ
Campbeltown · 57,8% · whisky khói than bùn ủ thùng Tawny Port, phiên bản giới hạn.
Sampan Rhum Cellar Series 2019 Cognac Porto
2.350.000đ
Việt Nam · 45% · rum ủ thùng Cognac rồi thùng Porto, mật mía, vani, trái cây khô.
Mua rượu vang Bồ Đào Nha ở Đà Nẵng tại đâu?
Tại Rượu Ngoại Hải Gia Cát, 144 Hồ Xuân Hương, Khuê Mỹ, Ngũ Hành Sơn, bạn có thể chọn vang Port Porto Cruz Tawny giá 400.000đ, cùng các chai whisky, rum ủ thùng Port và Madeira để so sánh. Cửa hàng tư vấn chọn quà Tết, quà biếu theo ngân sách và giao trong nội thành Đà Nẵng.
- Đặt hàng, tư vấn quà: 0905 80 90 11
- Email: [email protected]
- Cửa hàng: 144 Hồ Xuân Hương, Khuê Mỹ, Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng
Vang Port ngọt nhưng có độ cồn 19 đến 22%, cao hơn vang thường khá nhiều, nên rót ly nhỏ. Tổ chức Y tế Thế giới cho rằng không có mức tiêu thụ rượu nào an toàn tuyệt đối. Luật Việt Nam cấm bán rượu cho người dưới 18 tuổi và cấm điều khiển xe sau khi uống rượu.
Câu hỏi thường gặp
Vang Port là gì?
Vang Port là vang cường hóa của thung lũng Douro, Bồ Đào Nha. Khi nho đang lên men, người ta thêm rượu nho mạnh để dừng lên men, giữ lại đường tự nhiên, nên Port vừa ngọt vừa mạnh, độ cồn 19 đến 22%. Port thường uống sau bữa ăn hoặc với món tráng miệng.
Porto Cruz Tawny giá bao nhiêu?
Tại Hải Gia Cát, Porto Cruz Tawny giá 400.000đ một chai 750ml. Đây là vang Port kiểu Tawny vùng Douro, phối Touriga Nacional, Touriga Franca và Tinta Barroca, độ cồn 19%, vị ngọt ấm, hương trái cây chín. Chai này hợp làm quà Tết và uống sau bữa tối.
Port Ruby và Port Tawny khác nhau thế nào?
Ruby là Port trẻ, ủ khoảng 2 đến 3 năm, màu đỏ tươi, vị quả đỏ. Tawny ủ lâu hơn trong thùng gỗ, tiếp xúc oxy chậm nên màu chuyển nâu vàng, có hương hạt, caramel, trái cây khô. Tawny thường mềm hơn và để được lâu hơn sau khi mở chai.
Vang Port mở rồi để được bao lâu?
Port Tawny đã mở có thể giữ hương được nhiều tháng nếu đậy kín và cất nơi mát, lâu hơn vang thường rất nhiều. Port Vintage thì nên uống trong vài ngày sau khi mở. Chai chưa mở cần để nơi mát, tối, nhiệt độ ổn định, tránh ánh nắng trực tiếp.
Uống vang Port ở nhiệt độ bao nhiêu?
Port nên uống ở khoảng 15 đến 20 độ C, hơi mát hơn nhiệt độ phòng ở Đà Nẵng. Có thể để chai trong ngăn mát tủ lạnh 15 đến 20 phút trước khi rót. Port trắng thì uống lạnh hơn. Rót ly nhỏ khoảng 60 đến 80ml vì Port ngọt và mạnh.
Vang Port ăn với món gì?
Port hợp món tráng miệng và đồ ăn nhẹ sau bữa như sô cô la đen, bánh brownie, bánh flan, các loại hạt rang, trái cây khô và phô mai xanh, phô mai cứng. Port Tawny cũng rất hợp bánh trung thu, mứt Tết. Không nên dùng Port với món chính như thịt bò hay hải sản.
Vang Port khác Sherry thế nào?
Cả hai đều là vang cường hóa. Port của Bồ Đào Nha được thêm rượu mạnh khi đang lên men nên ngọt, 19 đến 22% cồn. Sherry của vùng Jerez, Tây Ban Nha, thường được cường hóa sau khi lên men xong nên nhiều loại khô. Port hợp tráng miệng, Sherry khô hợp khai vị.
Port cask trên nhãn whisky nghĩa là gì?
Port cask nghĩa là whisky được ủ thêm trong thùng gỗ trước đây dùng để ủ vang Port, giúp rượu có thêm nét ngọt, trái cây khô và màu hổ phách đỏ. Tại Hải Gia Cát có Balvenie 21 năm PortWood, Longrow Red 11 năm Tawny Port và Balvenie 15 năm Madeira Cask.
Vang Bồ Đào Nha là thế giới riêng với hàng trăm giống nho bản địa, vang trắng Vinho Verde, vang đảo Madeira và nổi bật nhất là Port vùng Douro. Với người muốn làm quen, Porto Cruz Tawny 400.000đ tại Hải Gia Cát Đà Nẵng là chai Port ngọt ấm, dễ uống, hợp tráng miệng và làm quà.
Tìm một chai vang ngọt làm quà Tết hay uống sau bữa tối? Ghé Rượu Ngoại Hải Gia Cát ở 144 Hồ Xuân Hương để thử Porto Cruz Tawny, hoặc gọi trước để được giao tận nơi trong nội thành Đà Nẵng.
